25 сентября 2026 года – День общенационального траура в Республике Казахстан
Пятница, 25 сентября

Метка: Токаев

Қасым-Жомарт Тоқаев: «Қазақстан Алтын Орда тарихын әлемдік жылнаманың күрделі, сан салалы кезеңі ретінде қарастырады»

Қасым-Жомарт Тоқаев: «Қазақстан Алтын Орда тарихын әлемдік жылнаманың күрделі, сан салалы кезеңі ретінде қарастырады»

«Өйткені бұған атүсті қарауға болмайды. Олай болған жағдайда әлемдік тарихтағы осындай бірегей құбылысқа қатысты ұстаным өзгереді. Ал ол мемлекеттер мен халықтар арасындағы қарым-қатынасқа сызат түсіруі мүмкін. Өкінішке қарай, әлемдік маңызы бар ірі тарихи оқиғаларды бұрмалаған мысалдар қазір де кездеседі. Геосаяси ахуал құбылып тұрған бүгінгідей заманда соғыстардың қасіретті хронологиясына байланып қалмай, адамзат тарихындағы жасампаз кезеңдер мен диалог алаңдарының нәтижелі сәттеріне мән берген жөн. Әлбетте, бұл оңай міндет емес. Себебі тарлан тарихтың бағзы дәуірлерден бастап қазіргі дейінгі шежіресінде соғыстар мен қарулы қақтығыстар өте көп кездеседі. Мұндай көріністің қалыптасуы да түсінікті: бейбіт күндегі күйбең тіршілікті сипаттағаннан гөрі қан майдандағы бітіспес ұрыс
«Алтын Орда феноменін мыңдаған жыл бойы Еуразия жүрегінде қалыптасқан бай интеллектуалдық кеңістіктен бөліп қарай алмаймыз»

«Алтын Орда феноменін мыңдаған жыл бойы Еуразия жүрегінде қалыптасқан бай интеллектуалдық кеңістіктен бөліп қарай алмаймыз»

«БІРІНШІ. Зияткерлік мұраны зерделеу. Алтын Орда феноменін мыңдаған жыл бойы Еуразия жүрегінде қалыптасқан бай интеллектуалдық кеңістіктен бөліп қарай алмаймыз. Орта ғасырларда Ұлы дала озық идеяларды ұсынған әлемдік орталықтардың біріне айналғаны мәлім. Орталық Еуразиядағы көшпелілер тіршілігінен, түркі-моңғол мұраларынан, ислам дәстүрлерінен және христиан қауымдастығына жататын халықтардың дүниетанымдық қағидаттарынан нәр алған ақыл-ойдың құнарлы топырақта қанат жаюы заңды еді. Бұл идеялар эволюциясы үздіксіз жүрген кезең еді. Әр ғасыр Ұлы даланың ақыл-ой кенін байытып, жаңа құндылықпен толықтырып отырды. Осы терең сабақтастықты түйсінбей, Алтын Орданың өркендеу сырын объективті бағалау қиын. Әлбетте, бұл орайда Алтын Орданың негізі қаланғанға дейінгі кезеңдерде өмір сүрген
Мемлекет басшысы: «Әл-Фараби, Ясауи және басқа да әйгілі ойшылдар ілімінің Алтын Орда тұсында одан әрі дами түсуі заңдылық»

Мемлекет басшысы: «Әл-Фараби, Ясауи және басқа да әйгілі ойшылдар ілімінің Алтын Орда тұсында одан әрі дами түсуі заңдылық»

«Мәселен, түркі тілі, исламның кітаби дәстүрлері мен даланың санғасырлық даналығы дәл осы кезеңде бір-бірімен біте қайнасып, идеологиялық тұрғыдан ауқымы кеңейді. Бұл Алтын Орда кезеңінің әдебиетінде көрініс тауып, түркі халықтарының сөз өнері қанат жайған кезең ретінде бағаланды. Халқымыз үшін Алтын Орда дәуірінен бүгінге дейін жеткен «Ақсақ құлан» күйінің символдық мәні зор. Биыл күйдің шыққанына 800 жыл толады. Бұл аңыз – домбыраның шанағынан шыққан Ұлы Даланың үні, ұлтымыздың рухани байлығы. Кетбұға, Асан Қайғы, Шалкиіз және Доспамбет секілді жыраулардың мұрасы біздің аймаққа тән дәстүрлі өнер жанрында бүгінге дейін жеткені кездейсоқ емес. Сол кезеңдегі жырларда (Ер Едіге, Алпамыс, Қобыланды, Ер Тарғын) батырлардың ерлік жолы мен тарихи оқиғалар тізбегі жиі баяндалады. Бұл
Президент: «Ұлы даланың интеллектуалдық мұрасын табиғи түрде қалыптасқан, біздің өңірге тән идеологиялық субстанция ретінде атасақ, артық болмайды»

Президент: «Ұлы даланың интеллектуалдық мұрасын табиғи түрде қалыптасқан, біздің өңірге тән идеологиялық субстанция ретінде атасақ, артық болмайды»

«Осы зияткерлік және рухани сабақтастық сан ғасырларды көктей өтіп, хакім Абайдың шығармаларынан көрініс тапты. Ұлы ойшыл «Толық адам» тұжырымдамасы арқылы кемеңгер тұлға тәрбиелеудің формуласын ұсынды. Оның өзегінде «нұрлы ақыл, жылы жүрек, ыстық қайрат» үштағаны тұр. Сондықтан Ұлы даланың интеллектуалдық мұрасын табиғи түрде қалыптасқан, біздің өңірге тән идеологиялық субстанция ретінде атасақ, артық болмайды. Осынау рухани қазынаның бүкіл әлем үшін мән-маңызы зор. Бұл – біртұтас философиялық, идеологиялық мұра. Қазақстан осы идеялық құндылықтарды бағдар етуге және оны жан-жақты дәріптеуге ниетті. Сол үшін «Al-Farabi», «Qoja Ahmet Yasaui» ордендерін мемлекеттік марапаттар тізіміне енгіздік. Бұл жоғары наградалар ғылым мен руханиятты дамытуға айрықша үлес қосқан тұлғаларға, со
Мемлекет басшысы: «Алтын Орданың тарихын тек әскери-саяси тұрғыдан бағалаудан аулақ болып, оның рөлін жаңаша пайымдау керек»

Мемлекет басшысы: «Алтын Орданың тарихын тек әскери-саяси тұрғыдан бағалаудан аулақ болып, оның рөлін жаңаша пайымдау керек»

«Әрине, мен ұсынған зерттеу бағыттарымен шектеліп қалуға болмайды. Мен сіздер секілді көне дәуірді зерттеп жүрген тарихшы-ғалым емеспін. Қазіргі таңда Алтын Орданың тарихын тек әскери-саяси тұрғыдан бағалаудан аулақ болып, оның рөлін жаңаша пайымдау керек. Бұл – осы бағыттағы ізденістердің аясын кеңейтуге септігін тигізетін бағдар ғана. Жошы Ұлысының мол зияткерлік және рухани дәстүрі, тиімді басқару институттары мен дамыған экономикасы болды. Осы алып өркениеттің қыр-сырын толық ашу маңызды. Бұл өткенді ғылыми тұрғыдан қайта зерделеу, сондай-ақ, Орталық Еуразия халықтарының мемлекеттілік бастауын, бірегейлігін және ортақ тарихын терең түсіну үшін қажет».
Глава государства: «Важно в полной мере раскрыть цивилизационную матрицу Золотой Орды с ее глубокими интеллектуальными и духовными традициями»

Глава государства: «Важно в полной мере раскрыть цивилизационную матрицу Золотой Орды с ее глубокими интеллектуальными и духовными традициями»

«Высказанные мною исследовательские направления, разумеется, не претендуют на исчерпывающее видение. Я в отличие от вас не являюсь ученым-историком древнего периода. Это лишь контуры дальнейшего научного поиска, которые позволят по-новому осмыслить роль Золотой Орды и преодолеть инерцию исключительно военно-политического восприятия ее истории. Важно в полной мере раскрыть цивилизационную матрицу Золотой Орды с ее глубокими интеллектуальными и духовными традициями, эффективными институтами и развитой экономикой. Это необходимо не только для всесторонней научной реконструкции прошлого, но и для понимания истоков государственности, идентичности и, по сути, общей истории народов Центральной Евразии».
В Астане проходит международный симпозиум «Золотая Орда как модель степной цивилизации: история, археология, культура и идентичность»

В Астане проходит международный симпозиум «Золотая Орда как модель степной цивилизации: история, археология, культура и идентичность»

Глава государства Касым-Жомарт Токаев выступил на открытии симпозиума. В мероприятии принимают участие делегации из более чем 20 стран мира. В их числе историки-медиевисты, археологи, востоковеды, тюркологи, монголоведы, нумизматы, эпиграфисты, политологи, культурологи, искусствоведы, дипломаты и представители международных организаций.
Астанада «Алтын Орда – дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум өтіп жатыр

Астанада «Алтын Орда – дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум өтіп жатыр

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев симпозиумның ашылу салтанатында сөз сөйледі. Іс-шараға әлемнің 20-дан астам елінен делегация қатысып отыр. Олардың қатарында тарихшы-медиевистер, археологтар, шығыстанушылар, түркітанушылар, моңғолтанушылар, нумизматтар, эпиграфика мамандары, саясаттанушылар, мәдениеттанушылар, өнертанушылар, дипломаттар және халықаралық ұйымдардың өкілдері бар.
Токаев предложил создать общую терминологическую базу тюркских языков

Токаев предложил создать общую терминологическую базу тюркских языков

Президент Касым-Жомарт Токаев 15 мая 2026 года на неформальном саммите Организации тюркских государств (ОТГ) предложил создать Межгосударственную терминологическую комиссию для унификации терминов, передает корреспондент Zakon.kz. Токаев отметил, что в эпоху технологического прогресса и гуманитарной интеграции необходимо сформировать общую терминологическую базу тюркских языков. Недавно Тюркская Академия издала восьмитомный терминологический словарь на английском, русском и тюркских языках. Эта работа будет способствовать унификации терминов и укреплению общего научного пространства. В связи с этим предлагаю создать Межгосударственную терминологическую комиссию, в которую войдут представители соответствующих учреждений и научные эксперты стран – участниц Совета – озвучил Касым-Жомарт
Центр тюркской цивилизации будет создан в Туркестане

Центр тюркской цивилизации будет создан в Туркестане

Президент Касым-Жомарт Токаев, выступая 15 мая 2026 года на неформальном саммите Организации тюркских государств (ОТГ) в Туркестане, рассказал, чем будет заниматься создаваемый Центр тюркской цивилизации, сообщает Zakon.kz. По словам президента, сохранение исторического и культурного наследия тюркских государств и передача его будущим поколениям – "наша общая обязанность, можно сказать, наш долг". Поэтому мною, учитывая роль Туркестана в нашей духовности, принято решение о создании в этом городе Центра тюркской цивилизации. В этом центре будут обеспечены условия для проведения братскими странами совместных научных исследований, реализации культурных проектов и образовательных программ. Также он будет способствовать укреплению нашего гуманитарного сотрудничества – сказал Токаев. Он