ОО «Atamnyn Amanaty» на протяжении шести лет ведёт системную архивно-розыскную и поисковую работу, направленную на установление судеб и мест захоронения казахстанских военнослужащих, погибших и пропавших без вести в годы Второй мировой войны. Миссия объединения -содействие государству в сохранении исторической памяти через обеспечение преемственности поколений и формирование духовно-нравственных и военно-патриотических ценностей у молодёжи.
Для обеспечения масштабного характера деятельности заключено более 200 международных и республиканских меморандумов о сотрудничестве, что позволяет вести поисковую работу на территории стран — участниц Второй мировой войны. Созданы специализированный интернет-портал, горячая линия и страницы в социальных сетях, через которые любой гражданин может бесплатно подать заявку на поиск своих родственников — участников войны.
ОО «Atamnyn Amanaty» является ключевым партнёром «Поискового движения России», «Волонтёров Победы» и ряда ведущих поисковых организаций других государств.
По состоянию на сегодняшний день объединением получено свыше 12 000 заявок, установлены судьбы и места захоронения более 4 500 казахстанских солдат и офицеров. Ежемесячно поисковикам удаётся вернуть имена 40–50 ранее неизвестных бойцов. Останки 23 казахстанских фронтовиков были при содействии Министерства обороны Республики Казахстан транспортированы на Родину и захоронены с полными воинскими почестями.
Работа с молодёжью и научно-просветительские проекты
ОО «Atamnyn Amanaty» системно развивает проекты военно-патриотического воспитания молодёжи: организуются круглые столы, конференции, викторины, спортивные соревнования, тематические забеги, квесты и интерактивные образовательные мероприятия, посвящённые истории Второй мировой войны. За прошедший период эти инициативы охватили более 2 миллионов человек, получив широкий резонанс в СМИ и социальных сетях.
Сводный поисковый отряд объединения ежегодно принимает участие в международной военно-исторической экспедиции «Западный фронт. Варшавское шоссе» в Калужской области РФ. В его составе работают преподаватели и курсанты Военно-технических школ Министерства обороны Республики Казахстан.
Мы также предлагаем ряд инициатив, направленных на совершенствование поисковой деятельности и углубление исследований военной истории Казахстана.
Создание казахстанской электронной базы данных участников Второй мировой войны
В настоящее время Казахстан не располагает национальной платформой, содержащей комплексные и достоверные сведения о гражданах, призванных на фронт с территории республики. Специалисты вынуждены пользоваться российскими базами данных («Мемориал», «Память народа»), что затрудняет поиск информации о казахстанцах из-за отсутствия первичных данных призыва, которые хранятся в районных и областных департаментах по делам обороны МО РК.
Проблему усугубляет то, что документы первичного призыва не оцифрованы и находятся в ветхом состоянии.
Предлагается:
• провести научно-исследовательскую работу по сбору, оцифровке и систематизации карточек первичного призыва;
• создать Национальную электронную базу данных «Atamnyn Amanaty»;
• обеспечить интеграцию данных с российскими электронными ресурсами.
Реализация данного проекта позволит увековечить память всех казахстанцев — участников войны, обеспечив их полное и корректное документирование.
Организация международной военно-исторической экспедиции «Западный Казахстан — прифронтовая зона Сталинградской битвы»
Согласно приказу НКО СССР № 0444 от 26 ноября 1941 года, Урдинский район Западно-Казахстанской области был приравнен к прифронтовой зоне и подвергался бомбардировкам. Вдоль железной дороги Астрахань – Саратов расположены не менее 50 братских могил, где покоятся солдаты Красной армии, погибшие при транспортировке на фронт или в ходе эвакуации, а также мирные жители.
Необходимы:
• комплексное изучение мест предполагаемых захоронений;
• эксгумация останков с последующей идентификацией;
• организация достойного увековечения памяти погибших.
Установление точного числа погибших в эвакогоспиталях и благоустройство госпитальных захоронений
На территории Казахстана в 1941–1945 годах действовало 672 эвакогоспиталя, оказавших медицинскую помощь тысячам раненых. Однако сведения о погибших и местах их захоронения практически утрачены, поскольку архивы были переданы в органы обороны СССР, а затем в МО РФ.
Предлагается:
• провести межгосударственную и архивную работу по восстановлению данных;
• привести госпитальные захоронения в надлежащий вид;
• установить памятные знаки и таблички.
Поиск и увековечивание памяти казахстанцев, погибших в странах Европы
Сотни тысяч наших соотечественников погибли на территории европейских государств во время Второй мировой войны. Многие из них до сих пор числятся как неопознанные или пропавшие без вести.
Проект по поиску и увековечиванию их памяти имеет важное:
• историческое значение,
• международное гуманитарное измерение,
• патриотическое воспитательное значение,
• культурно-дипломатический потенциал,
• значение для укрепления международного авторитета Казахстана.
Наше сообщество в Одноклассниках. Вступай!
«Atamnyn Amanaty» қоғамдық бірлестігі алты жыл бойы Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында қаза тапқан және хабар-ошарсыз кеткен қазақстандық әскери қызметшілердің тағдырын және жерленген орындарын анықтауға бағытталған жүйелі архивтік-іздестіру жұмыстарын жүргізіп келеді. Бірлестіктің миссиясы – ұрпақтар сабақтастығын қамтамасыз ету және жастар арасында рухани-адамгершілік әрі әскери-патриоттық құндылықтарды қалыптастыру арқылы тарихи жадыны сақтауда мемлекетке жәрдемдесу.
Қызметтің ауқымдылығын қамтамасыз ету мақсатында 200-ден астам халықаралық және республикалық ынтымақтастық туралы меморандумдар жасалды, бұл Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан елдер аумағында іздестіру жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік береді. Арнайы интернет-портал, «жедел желі» және әлеуметтік желілердегі парақшалар құрылды, сол арқылы кез келген азамат өз туыстарын – соғыс қатысушыларын іздеуге тегін өтінім бере алады.
Бүгінгі таңда бірлестікке 12 000-нан астам өтінім келіп түсті, 4 500-ден астам қазақстандық сарбаз бен офицердің тағдыры және жерленген орындары анықталды. Ай сайын іздестірушілер бұрын белгісіз болған 40–50 жауынгердің есімін елге қайтарады. Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігінің қолдауымен 23 қазақстандық майдангердің сүйегі Отанына жеткізіліп, толық әскери құрметпен жерленді.
Жастармен жұмыс және ғылыми-ағартушылық жобалар
«Atamnyn Amanaty» қоғамдық бірлестігі жастарды әскери-патриоттық тәрбиелеу жобаларын жүйелі түрде дамытып келеді: дөңгелек үстелдер, конференциялар, викториналар, спорттық жарыстар, тақырыптық жүгірулер, квесттер және Екінші дүниежүзілік соғыс тарихына арналған интерактивті білім беру іс-шаралары ұйымдастырылады. Осы бастамалар арқылы 2 миллионнан астам адам қамтылып, БАҚ пен әлеуметтік желілерде кеңінен қолдау тапты.
Бірлестіктің құрама іздестіру жасағы жыл сайын Ресей Федерациясының Калуга облысында өтетін «Батыс майдан. Варшава тасжолы» халықаралық әскери-тарихи экспедициясына қатысады. Оның құрамында Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Әскери-техникалық мектептерінің оқытушылары мен курсанттары жұмыс істейді.
Сонымен қатар, біз іздестіру қызметін жетілдіруге және Қазақстанның әскери тарихын терең зерттеуге бағытталған төмендегідей бірқатар бастамаларды ұсынамыз.
Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушылардың қазақстандық электрондық дерекқорын құру
Қазіргі уақытта Қазақстанда республика аумағынан майданға шақырылған азаматтар туралы толық әрі сенімді мәліметтерді қамтитын ұлттық платформа жоқ. Мамандар көбіне ресейлік («Мемориал», «Память народа») дерекқорларды пайдалануға мәжбүр, бұл бастапқы шақыру деректерінің болмауына байланысты қазақстандықтар туралы ақпаратты іздеуді қиындатады.
Мәселені қиындататын тағы бір жайт – бастапқы шақыру құжаттарының цифрландырылмағаны және тозығы жеткен күйде сақталуы.
Ұсыныларымыз:
• бастапқы шақыру карточкаларын жинау, цифрландыру және жүйелеу бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу;
• «Atamnyn Amanaty» ұлттық электрондық дерекқорын құру;
• деректерді ресейлік электрондық ресурстармен біріктіру.
Бұл жобаны іске асыру соғысқа қатысқан барлық қазақстандықтардың есімін мәңгі есте қалдыруға және олар туралы толық әрі дұрыс деректерді қалыптастыруға мүмкіндік береді.
«Батыс Қазақстан – Сталинград шайқасының майдан маңы аймағы» халықаралық әскери-тарихи экспедициясын ұйымдастыру
КСРО Қорғаныс халық комиссариатының 1941 жылғы 26 қарашадағы №0444 бұйрығына сәйкес, Батыс Қазақстан облысының Урдин ауданы майдан маңы аймағына теңестіріліп, бомбалауға ұшыраған. Астрахань – Саратов теміржолы бойында майданға жеткізу немесе эвакуация кезінде қаза тапқан Қызыл армия сарбаздары мен бейбіт тұрғындар жерленген кемінде 50 бауырластар зираты орналасқан.
Ол үшін төмендегідей шараларды жүзеге асыру қажет:
• ықтимал жерлеу орындарын кешенді зерттеу;
• сүйектерді қазып алып, кейін сәйкестендіру жұмыстарын жүргізу;
• қаза тапқандардың есімін лайықты түрде мәңгі есте қалдыру.
Эвакуациялық госпитальдарда қаза тапқандардың нақты санын анықтау және госпиталь зираттарын абаттандыру
1941–1945 жылдары Қазақстан аумағында 672 эвакуациялық госпиталь жұмыс істеп, мыңдаған жараланғандарға медициналық көмек көрсетті. Алайда қаза тапқандар мен олардың жерленген орындары туралы мәліметтер іс жүзінде жоғалған, себебі архивтер алдымен КСРО қорғаныс органдарына, кейін Ресей Федерациясының Қорғаныс министрлігіне берілген.
Ұсыныстарымыз:
• деректерді қалпына келтіру үшін мемлекетаралық және архивтік жұмыстар жүргізу;
• госпиталь зираттарын тиісті деңгейге келтіру;
• ескерткіш белгілер мен тақтайшалар орнату.
Еуропа елдерінде қаза тапқан қазақстандықтардың есімін анықтау және мәңгі есте қалдыру
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүз мыңдаған отандасымыз Еуропа мемлекеттері аумағында қаза тапты. Олардың көпшілігі әлі күнге дейін белгісіз немесе хабар-ошарсыз кеткендер қатарында.
Олардың есімін анықтау және мәңгі есте қалдыру жобасының:
• тарихи маңызы;
• халықаралық гуманитарлық өлшемі;
• патриоттық-тәрбиелік мәні;
• мәдени-дипломатиялық әлеуеті;
• Қазақстанның халықаралық беделін нығайтудағы рөлі зор.