Наука – ключ к процветанию общества, о чем свидетельствуют вызовы и проблемы современного мира. Меняется мир, а вместе с ним и отечественная наука, которая сегодня вступила в новый этап развития. В Казахстане наука стала приоритетным направлением, и финансирование этой сферы неуклонно растет. Государство активно поддерживает ученых, реализуя программы грантового финансирования. Если в 2018 году расходы на научные исследования составляли всего 0,12% ВВП, то к 2025 году этот показатель достигнет 1%. В 2024 году на развитие науки выделено 194,4 млрд тенге, а в 2025–2026 годах сумма финансирования увеличится до 509,2 млрд тенге.
С увеличением финансирования науки возросло и количество проектов. Например, в нашем университете в 2018 году было всего два научных проекта, а сегодня их уже более 30. Эти исследования охватывают различные сферы жизни: образование, медицину, сельское хозяйство, IT-технологии, окружающую среду. Кроме того, наши ученые активно взаимодействуют с крупными предприятиями Акмолинской области, такими как АО «Altyntau Kokshetau», ТОО «Гормолзавод», ТОО «Kaz Rost Engineering», АО «Тыныс», что позволяет осуществлять научную деятельность в соответствии с потребностями региона.
Значительную роль в поддержке молодых исследователей играет ежегодный конкурс «Жас ғалым». Он направлен на формирование высококвалифицированного и конкурентоспособного исследовательского сообщества, привлечение и поддержку талантливой молодежи в науке. Особое внимание уделено исследованиям в сфере интеллектуального потенциала страны, науки о жизни и здоровья, устойчивого развития агропромышленного комплекса, а также национальной и биологической безопасности. Конкурс открывает перед молодыми учеными возможности для реализации идей, получения финансовой и инфраструктурной поддержки, а также внесения значимого вклада в науку Казахстана. Забота о молодых ученых выходит за пределы лабораторий: в 2024 году за первые восемь месяцев по всей стране было выдано 290 квартир для молодых ученых. Таким образом, Казахстан не только инвестирует в науку, но и создает комфортные условия для тех, кто определяет будущее страны.
Развитие науки невозможно без международного сотрудничества. В этом направлении важную роль играет конкурс научных стажировок «500 ученых», направленный на повышение квалификации казахстанских исследователей в ведущих мировых научных центрах. Государство полностью покрывает расходы на обучение, стажировку, перелет, медицинскую страховку, визовые сборы и проживание. В 2024 году в рамках этой программы выделено 555 стипендий: 395 – для магистратуры и резидентуры, 50 – для докторантуры, 110 – для научных стажировок. Шесть преподавателей нашего университета уже прошли стажировку в Michigan State University (США), Queen’s University (Великобритания) и King’s College (Великобритания).
Еще одной важной инициативой 2024 года стало привлечение зарубежных ученых в казахстанские вузы в рамках Дорожной карты Министерства науки и высшего образования РК. Этот проект направлен на решение стратегических задач университетов, в нашем случае – это развитие кормовой базы, молочной промышленности и повышение публикационной активности. В рамках нашего проекта «Создание устойчивой кормовой базы для животноводства Северного Казахстана на основе объединения отечественных и зарубежных систем кормопроизводства» были приглашены 10 ученых из США, Италии, Сербии, Болгарии и Чехии. Проект успешно реализован, а его результаты позволили заключить важные соглашения для дальнейшего международного сотрудничества.
Современная наука Казахстана переживает период активного развития, становясь важнейшим инструментом социально-экономического прогресса. Значительное увеличение финансирования, поддержка молодых ученых, грантовые программы и международное сотрудничество формируют прочный фундамент для конкурентоспособной научной среды.
Наш университет активно включен в этот процесс: число научных проектов значительно выросло, расширилось взаимодействие с промышленными предприятиями региона, а преподаватели и исследователи получили возможность стажироваться в ведущих мировых университетах.
Особое внимание уделяется поддержке молодых ученых: программа «Жас ғалым» открывает перед ними новые горизонты, а обеспечение жильем делает научную карьеру привлекательной и стабильной. Важно и международное сотрудничество – благодаря программе «500 ученых» и привлечению зарубежных специалистов наши исследования выходят на новый уровень, способствуя развитию ключевых отраслей экономики.
Наш университет продолжает активную научную деятельность, укрепляя позиции Казахстана в мировой научной среде. Только через инвестиции в знания, технологии и человеческий капитал мы сможем обеспечить устойчивое развитие страны и достойное будущее для будущих поколений.
Наша страница в Фейсбук! Подпишись!
Қазіргі әлем күн санап өзгеруде, ал ғылым осы өзгерістерге ілесіп, жаңа белестерді бағындыруда. Қазақстанда ғылымды дамытуға ерекше көңіл бөлініп, қаржыландыру көлемі жыл сайын артып келеді. Егер 2018 жылы ғылыми зерттеулерге ЖІӨ-нің 0,12%-ы ғана бөлінсе, 2025 жылы бұл көрсеткіш 1%-ға жетпек. 2024 жылы ғылымға 194,4 млрд теңге бөлінсе, 2025–2026 жылдары қаржыландыру көлемі 509,2 млрд теңгеге дейін ұлғаяды.
Осы қолдаудың арқасында ғылыми жобалардың саны да артуда. Біздің университетте 2018 жылы небәрі екі жоба болса, бүгінде 30-дан астам жоба жүзеге асырылуда. Зерттеулер білім, медицина, ауыл шаруашылығы, IT-технологиялар, қоршаған орта сынды салаларды қамтиды. Сонымен қатар, университетіміз өңірдегі «Altyntau Kokshetau» АҚ, «Гормолзавод» ЖШС, «Kaz Rost Engineering» ЖШС, «Тыныс» АҚ сияқты ірі кәсіпорындармен бірлесе жұмыс істеп, өңірлік қажеттіліктерге бағытталған ғылыми зерттеулер жүргізуде.
Жастарды ғылымға тарту мақсатында «Жас ғалым» байқауы жыл сайын өткізіліп, жас зерттеушілерге өз идеяларын жүзеге асыруға мүмкіндік беруде. Бұл бағдарлама интеллектуалды әлеуетті арттырып, өмір және денсаулық ғылымдары, ауыл шаруашылығы, ұлттық және биологиялық қауіпсіздік бағыттарын дамытуға ықпал етеді. Жас ғалымдардың әлеуметтік жағдайы да назардан тыс қалған жоқ – 2024 жылдың алғашқы сегіз айында елімізде 290 жас зерттеуші баспаналы болды. Бұл – Қазақстанның ғылымды ғана емес, ғалымдардың өздерін де қолдайтынының айқын дәлелі.
Ғылымды халықаралық байланыссыз елестету мүмкін емес. Осы бағытта «500 ғалым» бағдарламасы үлкен маңызға ие. Бұл бастама қазақстандық ғалымдардың әлемдік деңгейдегі ғылыми орталықтарда тәжірибе алмасуына жол ашты. 2024 жылы бағдарлама аясында 555 стипендия бөлінді: 395 – магистратура және резидентура, 50 – докторантура, 110 – ғылыми тағылымдамалар үшін. Біздің университеттің 6 оқытушысы Michigan State University (АҚШ), Queen’s University (Ұлыбритания) және King’s College (Ұлыбритания) сияқты беделді жоғары оқу орындарында тағылымдамадан өтті.
Сонымен қатар, 2024 жылы шетелдік ғалымдарды тарту бағдарламасы іске қосылып, университетімізге АҚШ, Италия, Сербия, Болгария және Чехиядан 10 ғалым шақырылды. Олар мал азығы өндірісін жетілдіру, сүт өнеркәсібін дамыту және ғылыми мақалалар жариялау белсенділігін арттыру бағытында өз үлестерін қосты.
Қорытындылай келе, ғылым – елдің дамуы мен өркендеуінің басты қозғаушы күші. Қазақстанда ғылымды дамытуға бағытталған қаржылық және инфрақұрылымдық қолдау, жастарды ынталандыру, халықаралық әріптестікті нығайту – барлығы елдің болашағына салынған инвестиция.
Университетіміз де бұл үдерістің белсенді қатысушысы ретінде ғылыми жобаларды жүзеге асырып, өндіріс орындарымен байланыс орнатып, жас ғалымдарға қолдау көрсетіп келеді. «Жас ғалым» бағдарламасы олардың ғылыми әлеуетін дамытуға мүмкіндік берсе, «500 ғалым» бастамасы мен шетелдік мамандарды тарту арқылы зерттеулер жаңа деңгейге көтерілуде.
Біз өз тарапымыздан ғылыми қызметті одан әрі жандандырып, Қазақстан ғылымының әлемдік аренада бәсекеге қабілетті болуына үлес қоса береміз. Білім мен технологияға инвестиция салу – елдің тұрақты дамуының кепілі.